دیوان حافظ
سیصد غزل از حافظ شیرازی، از نخستین بیت تا تخلّص؛ برای خواندن، درنگ و بازخوانی.
نسخهٔ کاغذی
خرید آزمایشی
۲۵۰٬۰۰۰ تومان
اشعار این کتاب
۳۰۰ شعر۱۲۱هر آن کاو خاطِرِ مَجموع و یارِ نازنین دارد
صفحهٔ این شعرهر آن کاو خاطِرِ مَجموع و یارِ نازنین دارد سَعادَت، همدم او گشت و دولت، همنشین دارد
حَریمِ عشق را دَرْگَه، بسی بالاتر از عَقْل است کسی آن آسْتان بوسد، که جان در آستین دارد
دهانِ تَنْگِ شیرینش، مگر مُلْکِ سلیمان است که نَقْشِ خاتَمِ لَعْلَش، جهان، زیرِ نگین دارد؟
لَبِ لَعْل و خَطِ مُشکین، چو آنش هست و اینش هست بنازم دِلْبَرِ خود را، که حُسْنَش، آن و این دارد
به خواری مَنْگَر ای مُنْعِم، ضَعیفان و نَحیفان را که صَدْرِ مَجْلِسِ عِشْرَت، گدایِ رهنشین دارد
چو بر رویِ زَمین باشی، توانایی، غَنیمت دان که دوران، ناتوانیها، بسی زیرِ زَمین دارد
بَلاگردانِ جان و تن، دعایِ مُسْتْمَنْدان است که بیند خِیْر از آن خَرْمَن که نَنْگ از خوشهچین دارد؟
صَبا از عِشقِ من، رَمزی بگو با آن شَهِ خوبان که صد جَمشید و کِیخُسرو، غُلامِ کمترین دارد
وگر گوید نمیخواهم، چو «حافِظ»، عاشِقِ مُفْلِس بگوییدش که سلطانی، گدایی همنشین دارد
۱۲۲هر آنکه جانِبِ اَهْلِ خُدا نگه دارد
صفحهٔ این شعرهر آنکه جانِبِ اَهْلِ خُدا نگه دارد خُداش در همه حال از بَلا نگه دارد
حَدیثِ دوست نگویم مَگَر به حَضْرَتِ دوست که آشنا، سُخَنِ آشنا نگه دارد
دلا، مَعاش چُنان کُن که گر بِلَغْزَد پای فرشتهات به دو دستِ دُعا نگه دارد
گَرَت هَواست که مَعشوق نَگْسَلد پِیمان نگاه دار سرِ رشته تا نگه دارد
صَبا بر آن سَرِ زُلْف اَر دِلِ مرا بینی ز رویِ لُطْف بگویش که جا نگه دارد
چو گفتمش که دلم را نگاه دار، چه گفت؟ ز دَسْتِ بَنده چه خیزد؟ خُدا نگه دارد
سَر و زَر و دل و جانم، فَدایِ آن یاری که حَقِّ صُحْبَتِ مِهْر و وَفا نگه دارد
غُبارِ راهگذارت کجاست تا «حافِظ» به یادگارِ نَسیمِ صَبا نگه دارد
۱۲۳مطربِ عشق عجب ساز و نوایی دارد
صفحهٔ این شعرمطربِ عشق عجب ساز و نوایی دارد نقشِ هر نغمه که زد راه به جایی دارد
عالَم از نالهٔ عُشّاق مبادا خالی که خوشآهنگ و فرحبخش هوایی دارد
پیر دُردیکَش ما گرچه ندارد زر و زور خوش عطابخش و خطاپوش خدایی دارد
محترم دار دلم کاین مگسِ قندپَرست تا هواخواهِ تو شد فَرِّ هُمایی دارد
از عدالت نَبُوَد دور گَرَش پُرسد حال پادشاهی که به همسایه گدایی دارد
اشکِ خونین بنمودم به طبیبان گفتند دردِ عشق است و جگرسوز دوایی دارد
ستم از غمزه میاموز که در مذهبِ عشق هر عمل اجری و هر کرده جزایی دارد
نغز گفت آن بتِ ترسابچهٔ بادهپرست شادیِ رویِ کسی خور که صفایی دارد
خسروا حافظ درگاهنشین فاتحه خواند وز زبان تو تمنای دعایی دارد
۱۲۴آن که از سُنبُلِ او، غالیه تابی دارد
صفحهٔ این شعرآن که از سُنبُلِ او، غالیه تابی دارد باز با دلشدگان ناز و عِتابی دارد
از سَرِ کُشتهٔ خود میگذری همچون باد چه توان کرد؟ که عمر است و شتابی دارد
ماهِ خورشید نُمایَش ز پسِ پردهٔ زلف آفتابیست که در پیش سَحابی دارد
چشمِ من کرد به هر گوشه روان سیلِ سرشک تا سَهی سَروِ تو را تازهتر آبی دارد
غمزهٔ شوخِ تو خونم به خطا میریزد فرصتش باد که خوش فکر صوابی دارد
آب حَیوان اگر این است که دارد لبِ دوست روشن است این که خِضِر بهره سرابی دارد
چشمِ مخمورِ تو دارد ز دلم قصدِ جگر تُرک مست است مگر میلِ کبابی دارد
جانِ بیمارِ مرا نیست ز تو روی سؤال ای خوش آن خسته که از دوست جوابی دارد
کِی کُنَد سویِ دلِ خستهٔ حافظ نظری چشمِ مستش که به هر گوشه خرابی دارد
۱۲۵شاهد آن نیست که موییّ و میانی دارد
صفحهٔ این شعرشاهد آن نیست که موییّ و میانی دارد بندهٔ طلعتِ آن باش که آنی دارد
شیوهٔ حور و پری گرچه لطیف است ولی خوبی آن است و لطافت که فُلانی دارد
چشمهٔ چشمِ مرا ای گلِ خندان دریاب که به امّیدِ تو خوش آبِ روانی دارد
گوی خوبی که بَرَد از تو؟ که خورشید آن جا نه سواریست که در دست عِنانی دارد
دل نشان شد سخنم تا تو قبولش کردی آری آری سخنِ عشق نشانی دارد
خَمِ ابرویِ تو در صنعتِ تیراندازی بُرده از دستِ هر آن کس که کمانی دارد
در رَهِ عشق نشد کَس به یقین محرمِ راز هر کسی بر حَسَبِ فکر، گُمانی دارد
با خرابات نشینان ز کَرامات مَلاف هر سخن وقتی و هر نکته مکانی دارد
مرغِ زیرک نزند در چمنش پرده سرای هر بهاری که به دنباله، خزانی دارد
مدعی گو لُغَز و نکته به حافظ مفروش کِلکِ ما نیز زبانی و بیانی دارد
۱۲۶جان، بیجمالِ جانان میلِ جهان ندارد
صفحهٔ این شعرجان، بیجمالِ جانان میلِ جهان ندارد هر کس که این ندارد حقّا که آن ندارد
با هیچ کس نشانی زان دِلْسِتان ندیدم یا من خبر ندارم یا او نشان ندارد
هر شبنمی در این ره صد بحرِ آتشین است دردا که این معما شرح و بیان ندارد
سرمنزلِ فراغت نَتْوان ز دست دادن ای ساروان فروکش کاین ره کران ندارد
چنگِ خمیدهقامت میخوانَدَت به عشرت بشنو که پندِ پیران هیچت زیان ندارد
ای دل طریقِ رندی از محتسب بیاموز مست است و در حقِ او کس این گمان ندارد
احوالِ گنجِ قارون کَایّام داد بر باد در گوشِ دل فروخوان تا زر نهان ندارد
گر خود رقیب شمع است اسرار از او بپوشان کان شوخِ سربریده بندِ زبان ندارد
کس در جهان ندارد یک بنده همچو حافظ زیرا که چون تو شاهی کس در جهان ندارد
۱۲۷روشنیِ طلعتِ تو ماه ندارد
صفحهٔ این شعرروشنیِ طلعتِ تو ماه ندارد پیشِ تو گُل، رونقِ گیاه ندارد
گوشهٔ ابرویِ توست منزلِ جانم خوشتر از این گوشه، پادْشاه ندارد
تا چه کُنَد با رخِ تو دودِ دلِ من آینه دانی که تابِ آه ندارد
شوخیِ نرگس نگر که پیشِ تو بشکفت چشمْ دریده، ادب نگاه ندارد
دیدم و آن چشمِ دلْسیه که تو داری جانبِ هیچ آشنا نگاه ندارد
رَطلِ گرانم ده ای مریدِ خرابات شادیِ شیخی که خانقاه ندارد
خون خور و خامُش نشین که آن دلِ نازک طاقتِ فریاد دادخواه ندارد
گو برو و آستین به خونِ جگر شوی هر که در این آستانه راه ندارد
نی منِ تنها کشم تَطاولِ زلفت کیست که او داغِ آن سیاه ندارد؟
حافظ اگر سجدهٔ تو کرد مکن عیب کافرِ عشق ای صنم گناه ندارد
۱۲۸نیست دَر شهر نگاری که دلِ ما بِبَرَد
صفحهٔ این شعرنیست دَر شهر نگاری که دلِ ما بِبَرَد بختم اَر یار شَوَد رَختَم از این جا بِبَرَد
کو حریفی کَشِ سَرمَست که پیشِ کَرَمَش عاشقِ سوختهدل، نامِ تَمَنا بِبَرَد
باغبانا زِ خَزان، بیخَبَرَت میبینم آه از آن روز که بادَت گُلِ رَعنا بِبَرَد
رَهزنِ دَهر نَخفتهست، مَشو ایمن از او اگر امروز نَبُردهست که فردا بِبَرَد
در خیال، این هَمه لُعبَت به هَوَس میبازَم بو که صاحبنَظَری نامِ تماشا بِبَرَد
عِلم و فَضلی که به چِل سال دلَم جمع آورد تَرسَم آن نَرگسِ مَستانه به یَغما بِبَرَد
بانگِ گاوی، چه صدا باز دَهَد؟ عِشوه مَخَر سامری کیست که دَست از یَدِ بیضا بِبَرَد؟
جامِ میناییِ مِی، سَدِ رَهِ تَنگدِلیست مَنِه از دَست که سیلِ غَمَت از جا بِبَرَد
راهِ عشق اَر چه کمینگاهِ کَمانداران اَست هر که دانسته رَوَد صَرفه زِ اعدا بِبَرَد
حافظ! اَر جان طَلَبَد غَمزهٔ مَستانهٔ یار خانه از غیر بِپَرداز و بِهِل تا بِبَرَد
۱۲۹اگر نه باده غمِ دل ز یادِ ما بِبَرَد
صفحهٔ این شعراگر نه باده غمِ دل ز یادِ ما بِبَرَد نهیبِ حادثه بنیادِ ما ز جا بِبَرَد
اگر نه عقل به مستی فروکَشَد لنگر چگونه کَشتی از این وَرطِهٔ بلا ببرد
فغان که با همه کس غایبانه باخت فلک که کس نبود که دستی از این دَغا ببرد
گذار بر ظلمات است، خِضْرِ راهی کو؟ مباد کآتش محرومی آبِ ما ببرد
دل ضعیفم از آن میکَشَد به طَرْفِ چمن که جان ز مرگ به بیماریِ صبا ببرد
طبیبِ عشق منم باده دِه که این معجون فَراغت آرد و اندیشهٔ خطا ببرد
بسوخت حافظ و کس حالِ او به یار نگفت مگر نسیم پیامی خدای را ببرد
۱۳۰سحر بلبل حکایت با صبا کرد
صفحهٔ این شعرسحر بلبل حکایت با صبا کرد که عشقِ رویِ گل با ما چهها کرد
از آن رنگِ رُخَم، خون در دل افتاد وز آن گلشن، به خارم مبتلا کرد
غلامِ همتِ آن نازنینم که کار خیر بی روی و ریا کرد
من از بیگانگان دیگر ننالم که با من هرچه کرد آن آشنا کرد
گر از سلطان طمع کردم، خطا بود ور از دلبر وفا جُستَم، جفا کرد
خوشش باد آن نسیمِ صبحگاهی که دردِ شب نشینان را دوا کرد
نقابِ گل کَشید و زلفِ سُنبل گره بندِ قبای غنچه وا کرد
به هر سو بلبلِ عاشق در افغان تَنَعُّم از میان، بادِ صبا کرد
بشارت بَر به کویِ می فروشان که حافظ توبه از زهدِ ریا کرد
وفا از خواجگانِ شهر با من کمالِ دولت و دین بوالوفا کرد
۱۳۱بیا که تُرکِ فلک خوانِ روزه غارت کرد
صفحهٔ این شعربیا که تُرکِ فلک خوانِ روزه غارت کرد هلالِ عید به دورِ قدح اشارت کرد
ثوابِ روزه و حجِّ قبول آن کس بُرد که خاکِ میکدهٔ عشق را زیارت کرد
مُقامِ اصلیِ ما گوشهٔ خرابات است خداش خیر دهاد آن که این عمارت کرد
بهایِ بادهٔ چون لعل چیست؟ جوهرِ عقل بیا که سود کسی بُرد، کاین تجارت کرد
نماز در خَمِ آن ابروانِ محرابی کسی کُنَد که به خونِ جگر طهارت کرد
فغان که نرگس جَمّاشِ شیخِ شهر امروز نظر به دُردکشان از سرِ حقارت کرد
به رویِ یار نظر کن ز دیده مِنّت دار که کاردیده، نظر از سرِ بِصارت کرد
حدیثِ عشق ز حافظ شنو نه از واعظ اگر چه صنعتِ بسیار در عبارت کرد
۱۳۲به آبِ روشنِ می، عارفی طهارت کرد
صفحهٔ این شعربه آبِ روشنِ می، عارفی طهارت کرد عَلَی الصَّباح، که میخانه را زیارت کرد
همین که ساغرِ زَرّینِ خور، نهان گردید هِلال عید به دورِ قدح اشارت کرد
خوشا نماز و نیازِ کسی که از سرِ درد به آبِ دیده و خونِ جگر طهارت کرد
امام خواجه، که بودش سرِ نمازِ دراز به خونِ دخترِ رَز، خرقه را قِصارت کرد
دلم ز حلقهٔ زلفش به جان خرید آشوب چه سود دید؟ ندانم، که این تجارت کرد
اگر امامِ جماعت طلب کند امروز خبر دهید که حافظ به می طهارت کرد
۱۳۳صوفی نَهاد دام و سَرِ حُقِّه، باز کَرْد
صفحهٔ این شعرصوفی نَهاد دام و سَرِ حُقِّه، باز کَرْد بُنْیادِ مَکْر با فَلَکِ حُقِّهباز کَرْد
بازیِّ چَرْخ بِشْکَنَدَش بِیْضِه دَر کُلاه زیرا که عَرْضِ شُعْبَدِه با اَهْلِ راز کَرْد
ساقی! بیا! که شاهِدِ رَعْنایِ صوفیان دیگَر به جِلْوِه آمد و آغازِ ناز کَرْد
این مُطْرِب اَز کُجاست که سازِ عِراق ساخت؟ وآهَنْگِ بازْگَشْت به راهِ حِجاز کَرْد؟
ای دِل! بیا! که ما بِه پَناهِ خُدا رَویم زآنْچ آسْتینِ کوتَه و دَسْتِ دِراز کَرْد
صَنْعَت مَکُن که هَرکِه مُحَبَّت، نَه راسْت باخْت عِشْقَش به رویِ دِل، دَرِ مَعْنی، فَراز کَرْد
فَرْدا که پیشگاهِ حَقیقَت شَوَد پَدید شَرْمَنْدِه رَهْرُوی کِه عَمَل بَر مَجاز کَرْد
اِی کَبْکِ خوشخُرام! کُجا میرَوی؟ بِایست! غَرِّه مَشو! که گُرْبِهٔ زاهِد، نَماز کَرْد
«حافِظ»! مَکُن مَلامَتِ رِنْدان! که دَر اَزَل ما را خُدا زِ زُهْدِ ریا، بینیاز کَرْد
۱۳۴بلبلی خونِ دلی خورد و گلی حاصل کرد
صفحهٔ این شعربلبلی خونِ دلی خورد و گلی حاصل کرد بادِ غیرت به صدش خار، پریشاندل کرد
طوطیی را به خیالِ شکری، دلخوش بود ناگَهَش سیلِ فنا نقشِ اَمَل، باطل کرد
قُرَّةُ الْعینِ من، آن میوهٔ دل، یادش باد که چه آسان بشد و کارِ مرا مشکل کرد
ساروان! بارِ من افتاد، خدا را مددی که امیدِ کَرَمَم همرهِ این مَحمِل کرد
رویِ خاکی و نمِ چشمِ مرا خوار مدار چرخ فیروزه طربخانه از این کَهگِل کرد
آه و فریاد که از چشمِ حسودِ مهِ چرخ در لحد ماهِ کمانابرویِ من منزل کرد
نزدی شاهرخ و فوت شد امکان حافظ چه کنم؟ بازی ایام مرا غافل کرد
۱۳۵چو باد، عزمِ سرِ کویِ یار خواهم کرد
صفحهٔ این شعرچو باد، عزمِ سرِ کویِ یار خواهم کرد نفس به بویِ خوشش مُشکبار خواهم کرد
به هرزه بی می و معشوق عمر میگذرد بِطالتم بس از امروز کار خواهم کرد
هر آبروی که اندوختم ز دانش و دین نثارِ خاکِ رهِ آن نگار خواهم کرد
چو شمعِ صبحدمم شد ز مهر او روشن که عمر در سر این کار و بار خواهم کرد
به یادِ چشم تو خود را خراب خواهم ساخت بنایِ عهدِ قدیم استوار خواهم کرد
صبا کجاست؟ که این جانِ خون گرفته چو گُل فدای نَکهَتِ گیسویِ یار خواهم کرد
نفاق و زَرق نبخشد صفایِ دل حافظ طریقِ رندی و عشق اختیار خواهم کرد
۱۳۶دست در حلقهٔ آن زلفِ دوتا نتوان کرد
صفحهٔ این شعردست در حلقهٔ آن زلفِ دوتا نتوان کرد تکیه بر عهدِ تو و بادِ صبا نتوان کرد
آنچه سعی است، من اندر طلبت بنمایم این قَدَر هست که تغییرِ قضا نتوان کرد
دامنِ دوست به صد خونِ دل افتاد به دست به فُسوسی که کُنَد خصم، رها نتوان کرد
عارضش را به مَثَل ماهِ فلک نتوان گفت نسبتِ دوست به هر بی سر و پا نتوان کرد
سروبالایِ من آنگه که درآید به سَماع چه محل جامهٔ جان را که قبا نتوان کرد؟
نظرِ پاک توانَد رخِ جانان دیدن که در آیینه نظر جز به صفا نتوان کرد
مشکلِ عشق نه در حوصلهٔ دانشِ ماست حلِّ این نکته بدین فکرِ خطا نتوان کرد
غیرتم کُشت که محبوبِ جهانی، لیکن روز و شب عربده با خلقِ خدا نتوان کرد
من چه گویم؟ که تو را نازکیِ طبعِ لطیف تا به حَدّیست که آهسته دعا نتوان کرد
بجز ابرویِ تو محرابِ دل حافظ نیست طاعتِ غیر تو در مذهبِ ما نتوان کرد
۱۳۷دل از من بُرد و روی از من نهان کرد
صفحهٔ این شعردل از من بُرد و روی از من نهان کرد خدا را با که این بازی توان کرد
شب تنهاییَم در قصدِ جان بود خیالش لطفهایِ بیکران کرد
چرا چون لاله خونین دل نباشم؟ که با ما نرگسِ او سر گران کرد
که را گویم که با این دردِ جانسوز طبیبم قصدِ جانِ ناتوان کرد؟
بدانسان سوخت چون شمعم که بر من صُراحی گریه و بَربَط فغان کرد
صبا گر چاره داری وقت وقت است که دردِ اشتیاقم قصدِ جان کرد
میان مهربانان کی توان گفت؟ که یارِ ما چُنین گفت و چُنان کرد
عدو با جانِ حافظ آن نکردی که تیرِ چشمِ آن ابروکمان کرد
۱۳۸یاد باد آن که ز ما وقتِ سفر یاد نکرد
صفحهٔ این شعریاد باد آن که ز ما وقتِ سفر یاد نکرد به وداعی دلِ غمدیدهٔ ما شاد نکرد
آن جوانبخت که میزد رقمِ خیر و قبول بندهٔ پیر ندانم ز چه آزاد نکرد
کاغذین جامه به خونآب بشویم که فلک رهنمونیم به پایِ عَلَمِ داد نکرد
دل به امّیدِ صدایی که مگر در تو رسد نالهها کرد در این کوه که فرهاد نکرد
سایه تا بازگرفتی ز چمن مرغِ سحر آشیان در شِکَنِ طُرِّهٔ شمشاد نکرد
شاید ار پیکِ صبا، از تو بیاموزد کار زآن که چالاکتر از این حرکت، باد نکرد
کِلْکِ مَشّاطِهٔ صُنعَش نَکِشد نقشِ مراد هر که اقرار بدین حُسنِ خداداد نکرد
مطربا! پرده بگردان و بزن راهِ عراق که بدین راه بشد یار و ز ما یاد نکرد
غزلیاتِ عراقیست سرودِ حافظ که شنید این رهِ دلسوز که فریاد نکرد؟
۱۳۹رو بر رَهَش نهادم و بر من گذر نکرد
صفحهٔ این شعررو بر رَهَش نهادم و بر من گذر نکرد صد لطف چشم داشتم و یک نظر نکرد
سیلِ سرشک ما ز دلش کین به در نَبُرد در سنگِ خاره قطرهٔ باران اثر نکرد
یا رب تو آن جوانِ دلاور نگاهدار کز تیرِ آهِ گوشهنشینان حذر نکرد
ماهی و مرغْ دوش ز افغانِ من نَخُفت وان شوخْدیده بین که سر از خواب برنکرد
میخواستم که میرَمَش اندر قدم چو شمع او خود گذر به ما چو نسیمِ سحر نکرد
جانا کدام سنگدلِ بیکفایت است کاو پیشِ زخمِ تیغِ تو جان را سپر نکرد؟
کِلکِ زبانبریدهٔ حافظ در انجمن با کس نگفت رازِ تو تا تَرکِ سر نکرد
۱۴۰دلبر بِرَفت و دلشدگان را خبر نکرد
صفحهٔ این شعردلبر بِرَفت و دلشدگان را خبر نکرد یادِ حریفِ شهر و رفیقِ سفر نکرد
یا بختِ من طریقِ مروت فروگذاشت یا او به شاهراهِ طریقت گذر نکرد
گفتم مگر به گریه دلش مهربان کنم چون سخت بود در دلِ سنگش اثر نکرد
شوخی مکن که مرغِ دلِ بیقرارِ من سودایِ دامِ عاشقی از سر به درنکرد
هر کس که دید رویِ تو بوسید چشمِ من کاری که کرد دیدهٔ من، بینظر نکرد
من ایستاده تا کُنَمَش جان فدا چو شمع او خود گذر به ما چو نسیمِ سحر نکرد
۱۴۱دیدی ای دل که غمِ عشق دگربار چه کرد؟
صفحهٔ این شعردیدی ای دل که غمِ عشق دگربار چه کرد؟ چون بشد دلبر و با یارِ وفادار چه کرد
آه از آن نرگسِ جادو که چه بازی انگیخت آه از آن مست که با مردمِ هشیار چه کرد
اشکِ من رنگِ شفق یافت ز بیمِهری یار طالعِ بیشفقت بین که در این کار چه کرد
برقی از منزلِ لیلی بدرخشید سحر وَه که با خرمنِ مجنونِ دلافگار چه کرد
ساقیا جامِ مِیام دِه که نگارندهٔ غیب نیست معلوم که در پردهٔ اسرار چه کرد
آن که پُرنقش زد این دایرهٔ مینایی کس ندانست که در گردشِ پرگار چه کرد
فکرِ عشق آتشِ غم در دلِ حافظ زد و سوخت یارِ دیرینه ببینید که با یار چه کرد
۱۴۲دوستان دخترِ رَز توبه ز مستوری کرد
صفحهٔ این شعردوستان دخترِ رَز توبه ز مستوری کرد شد سویِ محتسب و کار به دستوری کرد
آمد از پرده به مجلس عَرَقَش پاک کنید تا نگویند حریفان که چرا دوری کرد
مژدگانی بده ای دل که دگر مطربِ عشق راهِ مستانه زد و چارهٔ مخموری کرد
نه به هفت آب، که رنگش به صد آتش نرود آن چه با خرقهٔ زاهد، مِی انگوری کرد
غنچهٔ گُلبُنِ وصلم ز نسیمش بِشِکُفت مرغ خوشخوان طرب از برگِ گلِ سوری کرد
حافظ افتادگی از دست مده زان که حسود عِرض و مال و دل و دین در سرِ مغروری کرد
۱۴۳سالها دل طلبِ جامِ جم از ما میکرد
صفحهٔ این شعرسالها دل طلبِ جامِ جم از ما میکرد وآنچه خود داشت ز بیگانه تمنّا میکرد
گوهری کز صدفِ کون و مکان بیرون است طلب از گمشدگانِ لبِ دریا میکرد
مشکلِ خویش بَرِ پیرِ مُغان بُردم دوش کاو به تأییدِ نظر حلِّ معمّا میکرد
دیدمش خُرَّم و خندان قدحِ باده به دست واندر آن آینه صد گونه تماشا میکرد
گفتم این جامِ جهانبین به تو کِی داد حکیم؟ گفت آن روز که این گنبدِ مینا میکرد
بیدلی در همهاحوال خدا با او بود او نمیدیدش و از دور خدارا میکرد
اینهمه شعبدهٔ خویش که میکرد اینجا سامری پیشِ عصا و یدِ بیضا میکرد
گفت آن یار کز او گشت سرِ دار بلند جُرمش این بود که اسرار هویدا میکرد
فیضِ روحُالقُدُس ار باز مدد فرماید دیگران هم بکنند آنچه مسیحا میکرد
گفتمش سلسلهٔ زلفِ بُتان از پیِ چیست؟ گفت حافظ گلهای از دلِ شیدا میکرد
۱۴۴به سِرِّ جامِ جم آنگه نظر توانی کرد
صفحهٔ این شعربه سِرِّ جامِ جم آنگه نظر توانی کرد که خاکِ میکده کُحلِ بَصَر توانی کرد
مباش بی می و مُطرب که زیرِ طاقِ سپهر بدین ترانه غم از دل به در توانی کرد
گُلِ مرادِ تو آنگه نقاب بُگْشاید که خدمتش چو نسیمِ سحر توانی کرد
گدایی درِ میخانه طُرفه اِکسیریست گر این عمل بِکُنی، خاکْ زر توانی کرد
به عزمِ مرحلهٔ عشق پیش نِه قدمی که سودها کنی ار این سفر توانی کرد
تو کز سرایِ طبیعت نمیروی بیرون کجا به کویِ طریقت گذر توانی کرد
جمالِ یار ندارد نقاب و پرده ولی غبارِ رَه بِنِشان تا نظر توانی کرد
بیا که چارهٔ ذوقِ حضور و نظم امور به فیضبخشیِ اهلِ نظر توانی کرد
ولی تو تا لبِ معشوق و جامِ مِی خواهی طمع مدار که کارِ دگر توانی کرد
دلا ز نورِ هدایت گر آگهی یابی چو شمع، خندهزنان تَرکِ سر توانی کرد
گر این نصیحتِ شاهانه بشنوی حافظ به شاهراهِ حقیقت گذر توانی کرد
۱۴۵چه مستی است ندانم که رو به ما آورد
صفحهٔ این شعرچه مستی است ندانم که رو به ما آورد که بود ساقی و این باده از کجا آورد
چه راه میزند این مطربِ مقام شناس که در میان غزل قول آشنا آورد
تو نیز باده به چنگ آر و راهِ صحرا گیر که مرغ نغمهسُرا سازِ خوشنوا آورد
دلا چو غُنچه شکایت ز کارِ بسته مکن که بادِ صبح، نسیمِ گرهگُشا آورد
رسیدن گل نسرین به خیر و خوبی باد بنفشه شاد و کَش آمد، سمن صفا آورد
صبا به خوشخبری هُدهُدِ سلیمان است که مژدهٔ طرب از گلشنِ سبا آورد
علاج ضعف دل ما کرشمهٔ ساقیست برآر سر که طبیب آمد و دوا آورد
مریدِ پیرِ مُغانم ز من مرنج ای شیخ چرا که وعده تو کردیّ و او به جا آورد
به تنگچشمیِ آن تُرکِ لشکری نازم که حمله بر منِ درویشِ یک قبا آورد
فلک غلامی حافظ کنون به طوع کُنَد که اِلتِجا به درِ دولت شما آورد
۱۴۶صبا وقتِ سحر بویی ز زلفِ یار میآورد
صفحهٔ این شعرصبا وقتِ سحر بویی ز زلفِ یار میآورد دل شوریدهٔ ما را به نو، در کار میآورد
من آن شکلِ صِنوبر را ز باغِ دیده بَرکَندَم که هر گُل کز غمش بِشْکُفت مِحنت، بار میآورد
فروغِ ماه میدیدم ز بامِ قصر او روشن که رو از شرمِ آن خورشید در دیوار میآورد
ز بیمِ غارتِ عشقش، دلِ پُرخون رها کردم ولی میریخت خون و رَه بِدان هنجار میآورد
به قولِ مطرب و ساقی، برون رفتم گَه و بیگَه کز آن راهِ گران، قاصد، خبر، دشوار میآورد
سراسر بخششِ جانان، طریقِ لطف و احسان بود اگر تسبیح میفرمود، اگر زُنّار میآورد
عَفَاالله چینِ ابرویَش اگر چه ناتوانم کرد به عشوه هم پیامی بر سرِ بیمار میآورد
عجب میداشتم دیشب ز حافظ جام و پیمانه ولی مَنعَش نمیکردم که صوفیوار میآورد
۱۴۷بریدِ بادِ صبا دوشم آگهی آورد
صفحهٔ این شعربریدِ بادِ صبا دوشم آگهی آورد که روزِ محنت و غم رو به کوتهی آورد
به مُطربانِ صَبوحی دهیم جامهٔ چاک بدین نوید که بادِ سحرگهی آورد
بیا بیا که تو حورِ بهشت را رضوان در این جهان ز برایِ دلِ رهی آورد
همیرویم به شیراز با عنایتِ دوست زهی رفیق که بختم به همرهی آورد
به جبرِ خاطرِ ما کوش کـاین کلاهِ نمد بسا شکست که با افسرِ شهی آورد
چه نالهها که رسید از دلم به خرمنِ ماه چو یادِ عارضِ آن ماهِ خرگهی آورد
رساند رایتِ منصور بر فلک حافظ که اِلتِجا به جنابِ شهنشهی آورد
۱۴۸یارم چو قدح به دست گیرد
صفحهٔ این شعریارم چو قدح به دست گیرد بازارِ بتان شکست گیرد
هر کس که بدید چشم او گفت «کو محتسبی که مست گیرد؟»
در بحر فتادهام چو ماهی تا یار مرا به شَست گیرد
در پاش فتادهام به زاری آیا بوَد آن که دست گیرد؟
خُرَّم دلِ آن که همچو حافظ جامی ز مِیِ اَلَست گیرد
۱۴۹دلم جز مِهرِ مَهرویان، طریقی بر نمیگیرد
صفحهٔ این شعردلم جز مِهرِ مَهرویان، طریقی بر نمیگیرد ز هر در میدهم پندش، ولیکن در نمیگیرد
خدا را ای نصیحتگو، حدیثِ ساغر و مِی گو که نقشی در خیالِ ما، از این خوشتر نمیگیرد
بیا ای ساقی گُلرُخ، بیاور بادهٔ رنگین که فکری در درونِ ما، از این بهتر نمیگیرد
صُراحی میکشم پنهان و مردم دفتر انگارند عجب! گر آتشِ این زَرْق در دفتر نمیگیرد
من این دَلقِ مُرَقَّع را، بخواهم سوختن روزی که پیرِ مِی فروشانش، به جامی بر نمیگیرد
از آن رو هست یاران را، صفاها با مِی لَعلَش که غیر از راستی نقشی، در آن جوهر نمیگیرد
سر و چَشمی چُنین دلکَش، تو گویی چشم از او بردوز؟ برو کاین وعظ بیمعنی، مرا در سر نمیگیرد
نصیحتگویِ رندان را، که با حکمِ قضا جنگ است دلش بس تنگ میبینم، مگر ساغر نمیگیرد
میانِ گریه میخندم، که چون شمع اندر این مجلس زبانِ آتشینم هست، لیکن در نمیگیرد
چه خوش صیدِ دلم کردی، بنازم چَشمِ مستت را که کَس مُرغانِ وحشی را، از این خوشتر نمیگیرد
سخن در احتیاجِ ما و اِسْتِغنایِ معشوق است چه سود افسونگری ای دل؟ که در دلبر نمیگیرد
من آن آیینه را روزی، به دست آرَم سِکَنْدَروار اگر میگیرد این آتش زمانی، ور نمیگیرد
خدا را رحمی ای مُنْعِم، که درویشِ سرِ کویت دری دیگر نمیداند، رهی دیگر نمیگیرد
بدین شعرِ ترِ شیرین، ز شاهنشَه عجب دارم که سر تا پایِ حافظ را، چرا در زر نمیگیرد
۱۵۰ساقی ار باده از این دست به جام اندازد
صفحهٔ این شعرساقی ار باده از این دست به جام اندازد عارفان را همه در شُربِ مُدام اندازد
ور چُنین زیرِ خَم زلف نهد دانهٔ خال ای بسا مرغِ خِرَد را که به دام اندازد
ای خوشا دولتِ آن مست که در پایِ حریف سر و دستار نداند که کدام اندازد
زاهدِ خام که انکارِ مِی و جام کند پخته گردد چو نظر بر میِ خام اندازد
روز در کسبِ هنر کوش که مِی خوردنِ روز دلِ چون آینه، در زنگِ ظَلام اندازد
آن زمان وقتِ میِ صبح فروغ است که شب گِردِ خَرگاهِ افق پردهٔ شام اندازد
باده با محتسبِ شهر ننوشی زنهار بخورد بادهات و سنگ به جام اندازد
حافظا سر ز کُلَه گوشهٔ خورشید برآر بختت ار قرعه بدان ماهِ تمام اندازد
دربارهٔ کتاب
حافظ از باغ، باده و دیدار میگوید و در همان غزل، رسم زمانه را به پرسش میگیرد. این گزیده، سیصد غزل از دیوان او را بر پایهٔ متن گنجور گرد میآورد.
متن غزلها از گنجور برگرفته شده است. طراحی جلد برای این گزیدهٔ نمایشی انجام شده است.
- نوبت چاپ
- گزیدهٔ دیجیتال
- نوع جلد
- جلد نرم
دیدگاهها
هنوز دیدگاهی برای این صفحه منتشر نشده است.